Bước Sửa biến bản nháp thô thành bài hoàn chỉnh bằng cách cắt, không thêm. Bạn sửa nội dung đã viết, giữ nguyên dàn ý đã chốt, và làm theo thứ tự ưu tiên: lời mở đầu trước, rồi nội dung chính, rồi kết bài.
Đây là bước làm cho khách thích bài: bài ngắn lại, gọn, vừa đủ và vào thẳng trọng tâm, mà không lệch khỏi thông điệp.
Trước khi bắt đầu
- Bạn có một dàn ý đã chốt (xem Cách lập dàn ý từ một dòng đề tài).
- Bạn có bản nháp thô viết theo dàn ý đó, dài và chưa sửa (xem Cách viết bản nháp một mạch theo dàn ý). Bản nháp càng dày, bài nén ra càng chắc; bản nháp quá mỏng mà còn nén thì bài chỉ còn mỏng te.
Các bước
Nén lời mở đầu trước
Lời mở đầu là phần quan trọng nhất và tốn thời gian nhất của bước Sửa, nên làm nó đầu tiên. Dàn ý không có lời mở đầu; giờ bản nháp đã đủ, bạn mới thấy bài thật sự nói gì. Nhờ AI đọc bản nháp và gợi ý vài điểm sáng, rồi tự viết lại bằng lời của bạn: AI khó viết được một lời mở đầu đúng, vì nó cần sự đồng cảm với người đọc.
Lời mở đầu ngắn, chỉ đủ để dẫn người đọc vào nội dung chính. Nó gọi tên đúng vấn đề người đọc đang gặp để họ thấy mình được hiểu, rồi chỉ thẳng tới giải pháp. Dài quá thì người đọc bỏ đi trước khi tới phần chính, và bạn mất cơ hội trình bày.
Tìm chỗ trùng ý
Đọc lại phần nội dung chính và đánh dấu những chỗ nói một ý hai, ba lần. AI làm việc này rất nhanh: đưa bản nháp vào, nhờ nó chỉ ra các đoạn trùng ý và gợi ý cách nén. Bạn quyết định giữ câu nào.
Cắt phần thừa
Cắt chỗ trùng, chỗ khó hiểu, chỗ chỉ mình bạn hiểu, và chỗ chỉ dính dáng chút đỉnh tới ý. Lúc viết bạn cứ nói ra vì thấy nó có liên quan; giờ đọc lại bằng trực giác, thấy dư là cắt.
AI có thể nén thô giùm bạn rồi bạn gọt bản cuối. Nếu nó gọt không tốt bằng bạn, tự gọt. Dù cách nào, không thêm chữ cho đủ độ dài: bài dài nhờ nhiều ý, không nhờ nhiều chữ. Muốn bài dài hơn thì quay lại bước Ý để thêm ý; ở bước Sửa chỉ cắt.
Chuyển sang lời của khách
Với mỗi thuật ngữ, hỏi: khách hàng của mình có nói từ này không? Không thì đổi sang từ họ thật sự dùng. Dùng từ đã phổ biến, không chế ra từ mới. Gom câu dài thành câu ngắn. Quy tắc là không bắt khách phải dừng lại suy nghĩ.
Định dạng nội dung chính
Thêm danh sách, bảng hoặc hình minh họa ở chỗ người đọc cần lướt nhanh. Nén cách nói cho dễ hiểu, bám đúng ý lớn của từng phần. Giữ đúng các tiêu đề ý lớn của dàn ý.
Viết kết bài
Kết bằng một bước tiếp theo rõ ràng, dẫn người đọc sang việc kế tiếp: nên đọc gì hoặc làm gì sau bài này.
Chỉnh mô tả và tiêu đề SEO
Tiêu đề bài giữ nguyên. Chỉnh mô tả cho rõ hơn. Tiêu đề SEO có giới hạn độ dài: tiêu đề bài rất ổn mà dư một hai từ thì tiêu đề SEO cho bạn cơ hội rút lại.
Bốn thứ người đọc lướt qua
Người đọc quyết định ở lại hay đi chỉ sau khi lướt bốn thứ. Bốn thứ đó phải đồng bộ và nói cùng một ý.
| Phần | Việc của nó |
|---|---|
| Tiêu đề | Một lời hứa |
| Mô tả | Tóm tắt nhanh, thường là thông điệp lõi |
| Lời mở đầu | Gọi tên vấn đề để người đọc đồng cảm, rồi chỉ thẳng tới giải pháp |
| Mục lục | Các tiêu đề ý lớn: liền mạch, có chất riêng, không giống bài khác |
Nhiều người chỉ đọc tới mục lục rồi dừng. Lời mở đầu hay mà mục lục rời rạc, nhạt hay giống bài khác thì họ vẫn bỏ đi.
Mỗi loại bài có lời mở đầu khác nhau, vì người đọc mong một điều khác nhau ở bài Biết, bài Tin và bài Yêu.
Kiểm tra bài đã sửa
- Tiêu đề các ý lớn còn y như dàn ý không? Nếu đã đổi, đổi lại; nội dung bên dưới được viết theo tiêu đề cũ.
- Bài ngắn hơn bản nháp nhiều không? Thường bản nháp 10.000 chữ còn khoảng 4.000 đến 5.000 chữ. Nếu gần như không ngắn đi, quay lại bước cắt phần thừa.
- Có thuật ngữ nào khách phải đọc lại mới hiểu không? Nếu có, đổi sang lời của khách.
- Đọc bốn thứ ở trên, bạn có muốn đọc tiếp không? Nếu không, viết lại lời mở đầu.
- Bạn đọc hiểu, khách đọc hiểu, và bạn thích bài không? Nếu có, bài sẵn sàng đăng lên website. Đây là điểm dừng của bước Sửa.