Bài Tin là bài hướng dẫn một việc nhỏ, dẫn người đọc từng bước tới một kết quả họ tự làm ra. Nó đứng sau bài Biết và trước bài Yêu.
Điều kiện để nó có tác dụng: kết quả phải do chính người đọc làm ra, không do bạn tuyên bố. Lập luận đầy đủ của nguyên tắc này nằm ở bài Phễu nội dung Biết - Tin - Yêu.
Trang này dành cho bạn khi đang viết một bài hướng dẫn và muốn nó có chỗ đứng trong phễu nội dung Biết - Tin - Yêu. Nếu bạn đã có bài và chưa biết nó thuộc tầng nào, đọc Xếp một bài vào đúng tầng của phễu trước.
Bài Tin trong phễu
Vì sao người đọc chỉ tin khi tự tay làm được?
Sau bài Biết, người đọc có thể đã hiểu mà vẫn còn nghi. Chỉ kết quả họ tự làm ra mới xóa được phần nghi đó, lời của người viết thì không.
Vì vậy bài Tin được dựng như một phép thử nhỏ: một hành động ngắn, người đọc tự làm, có kết quả nhìn thấy. Bài đạt khi người đọc đã có kết quả trong tay trước khi đọc tới lời mời sang bài Yêu.
| Lúc | Trạng thái người đọc |
|---|---|
| Khi đọc | Tò mò, muốn làm thử |
| Khi làm xong | Thấy mình làm được |
Bài Tin dành cho người mới. Mỗi bài tách từ một ý của bài Yêu và gỡ đúng một chướng ngại trên chặng đường bài Yêu vẽ ra.
Bài Tin đứng ở đâu?
Bài Tin đứng giữa bài Biết và bài Yêu. Người đọc không luôn đi đúng thứ tự, nên bảng dưới nêu các lối vào:
| Người đọc vào từ | Đi tiếp |
|---|---|
| Bài Biết | Bài Tin cùng chủ đề |
| Hội nhóm, công cụ tìm kiếm | Thẳng bài Tin, tự làm ra kết quả, rồi sang bài Yêu |
Số bài Tin ít hơn số bài Biết. Đây là loại bài nên đưa vào các cộng đồng, vì nó cho ngay một giá trị dùng được.
Một bài Tin cần có những gì?
Một bài Tin chuẩn xác buộc phải có hai thứ: một lời hứa về kết quả rõ ràng, và các bước không để người đọc bị kẹt. Đằng sau hai thứ đó là minh chứng: việc bạn đã tự làm thật.
Lời hứa nằm ở đâu và viết thế nào
Lời hứa là một câu nói được: làm theo các bước này, ra kết quả này. Theo chuẩn viết bài của site, nó nằm ở description và trong 50 từ đầu của bài, không đặt trong tiêu đề.
Tiêu đề bài Tin theo khuôn sau:
| Mục | Quy định |
|---|---|
| Mở đầu | “Hướng dẫn” hoặc “Cách” |
| Nội dung | Việc người đọc sẽ làm |
| Độ dài | 45 đến 60 ký tự |
| Dấu hai chấm | Không có vế sau |
Ví dụ: “Cách biến ghi âm thành bài viết xuất bản hoàn chỉnh”.
Bước không để ai bị kẹt
Kiểm bằng một câu hỏi: người làm theo có phải tìm thêm thông tin ngoài bài để qua một bước không? Nếu có, bước đó thiếu chi tiết.
Chỗ người đọc bị kẹt, nhất là ở khâu kỹ thuật, gọi là ma sát. Việc của bài Tin là giảm ma sát tới mức tối đa.
Minh chứng là việc bạn đã tự làm thật
Điều kiện: trước khi viết, bạn đã tự thử và có kết quả thật, rồi mới đóng gói thành hướng dẫn. Bạn đã đi trước người đọc một bước. Bước thử ngoài đời không giao cho AI được, nên AI không viết bài Tin thay bạn.
Minh chứng của khách hàng thuộc về tầng Tin của trang bán hàng. Khi chưa có khách, cách làm nằm ở Dựng trang bán hàng tinh gọn. Viết bài Tin cũng giúp chính bạn học sâu và nhanh hơn, vì bạn học bằng việc mình làm.
Bài Tin và các bài khác
Quy tắc tách: khi viết hướng dẫn, mỗi câu hỏi nền tảng như “cái này là gì”, “vì sao có bước này”, “vì sao bước này đứng trước” được đưa ra thành một bài Biết riêng. Nhờ vậy bài Tin giữ một mạch hành động, và mỗi bài Biết có sẵn một bài Tin để dẫn sang.
Cuối mỗi bài Tin dẫn về bài Yêu
Phễu chỉ có một bài Yêu, nên mỗi bài Tin mời người đọc về đó bằng một lời mời và một góc tiếp cận khác nhau, để đường dẫn không rập khuôn. Lời mời đứng ở cuối bài, sau khi người đọc đã làm xong việc.
Bài Tin đi cặp với bài Biết khi mở phễu, và được bài Biết mới dẫn chéo về khi đã đủ bài Tin. Các giai đoạn đó nằm ở Tổng quan phễu nội dung.
Bài Tin hay bài Biết, chọn thế nào?
Nhìn vào điều người đọc cần ở bài đó:
Viết bài Biết khi
Người đọc hỏi “cái này là gì” hoặc “tại sao phải như vậy”.
Viết bài Tin khi
Người đọc cần được hướng dẫn làm một việc và tự làm ra kết quả.
Tóm lại: người đọc cần hiểu thì viết bài Biết, cần làm thì viết bài Tin. Bài vừa giải thích vừa hướng dẫn thì tách phần “là gì” và “tại sao” thành một bài Biết riêng.
Ví dụ về một bài Tin trong phễu
Bài Cách biến ghi âm thành bài viết xuất bản hoàn chỉnh là một bài Tin của quy trình Ý - Viết - Sửa. Bảng dưới ghi các yếu tố của nó.
| Yếu tố | Trong bài |
|---|---|
| Tiêu đề | Dạng “Cách” cộng việc người đọc sẽ làm |
| Lời hứa | Khoảng một tiếng ghi âm và 30 phút sửa để có một bài hoàn thiện |
| Giảm ma sát | Mục chuẩn bị ba thứ trước khi ghi âm: micro, ứng dụng ghi âm, bộ câu hỏi định hướng |
| Bước | Ba bước theo Ý, Viết, Sửa |
| Điểm dừng | Bài đã lên website |
| Cuối bài | Liên kết về bài Yêu Ý - Viết - Sửa |
| Quan hệ | Đi cặp với bài Biết về Nói để viết, hai bài dẫn qua lại |
Ví dụ này đạt cả ba điều kiện của bài Tin:
- Lời hứa đo được.
- Bước chuẩn bị gỡ ma sát trước khi người đọc bắt đầu.
- Bước cuối kết ở một điểm dừng nhìn thấy được.
Bảng dưới đặt bài này cạnh các hướng dẫn viết theo từ khóa, không có phễu, của site cũ (khoảng 300 bài từ năm 2017, như hướng dẫn Mailgun, Amazon SES, Stripe).
| Hướng dẫn theo từ khóa | Bài Tin trong phễu | |
|---|---|---|
| Lý do viết | Từ khóa đang có người tìm | Một vị trí trong phễu |
| Lời hứa | Không cố định | Giờ ghi âm và giờ sửa nói rõ ở đoạn mở |
| Giảm ma sát | Không cố định | Chuẩn bị công cụ trước bước đầu |
| Cuối bài | Hết hướng dẫn là hết bài | Dẫn về bài Yêu |
| Kết quả | Có người đọc, không có chuyển đổi. Làm lại site chỉ giữ 11 bài | Người đọc được dẫn tiếp tới giải pháp |
Bài Tin không làm gì
- Bài Tin không ôm phần giải thích “là gì” và “tại sao”. Phần đó thuộc Tầng BIẾT.
- Bài Tin không giải nỗi đau dai dẳng. Phần đó thuộc bài Yêu, còn bài Tin chỉ gỡ một điểm vướng trên đường.
Đọc tiếp
Tầng YÊU
Trang này giải thích bài Yêu, bài duy nhất của phễu do chính bạn viết, cùng trang bán hàng ngắn mà nó dẫn tới và vì sao trang đó luôn ngắn.
Dựng phễu từ lõi sản phẩm
Dựng phễu Biết - Tin - Yêu bằng cách đi ngược từ bài Yêu tới bài Tin rồi bài Biết, để mỗi bài có một vị trí và dẫn người đọc đi tiếp.
Xếp bài vào đúng tầng
Xếp một bài vào tầng Biết, Tin hoặc Yêu theo điều người đọc cần ở bài đó, kiểm dấu hiệu của tầng, rồi tách bài trộn và nối liên kết.