Bước Sửa biến bản nháp thô thành bài hoàn chỉnh bằng cách cắt, không thêm. Bạn sửa nội dung đã viết, giữ nguyên dàn ý đã chốt, và làm theo thứ tự:
- Lời mở đầu trước.
- Nội dung chính.
- Kết bài.
Đây là bước làm cho khách thích bài: bài ngắn lại, gọn, vừa đủ và vào thẳng trọng tâm, mà không lệch khỏi thông điệp.
Trang này dành cho bạn khi đã có một bản nháp thô viết theo dàn ý. Nếu bạn chưa có bản nháp, đọc Viết bản nháp một mạch theo dàn ý trước.
Bạn cần chuẩn bị gì để sửa bài?
- Một dàn ý đã chốt, gồm tiêu đề bài và các tiêu đề ý lớn. Bạn đối chiếu với nó suốt bước này.
- Một bản nháp thô viết theo dàn ý đó, dài và chưa sửa. Bản nháp càng dày, bài nén ra càng chắc. Bản nháp quá mỏng mà còn nén thì bài chỉ còn mỏng te.
- Khoảng 30 phút đến 1 tiếng cho một bài ghi âm khoảng 1 tiếng. Cường sửa mất chừng 30 phút, có AI phụ thì nhanh hơn, khoảng 15 phút.
Sửa bản nháp thành bài hoàn chỉnh
Ba bước dưới đây đi từ bản nháp thô tới một bài sẵn sàng đăng: nén lời mở đầu, cắt nội dung chính, rồi kết bài và đăng.
Nén lời mở đầu trước
Lời mở đầu là phần quan trọng nhất và tốn thời gian nhất của bước Sửa, nên làm nó đầu tiên. Dàn ý không có lời mở đầu.
Giờ bản nháp đã đủ, bạn mới thấy bài thật sự nói gì. Khi đã trả lời hết các ý, lời mở đầu tự hiện ra trong đầu bạn. Tự gõ nó bằng lời của bạn: AI khó viết được một lời mở đầu thu hút, vì nó cần sự đồng cảm với người đọc, và chỉ con người mới đồng cảm với nhau.
Lời mở đầu ngắn, chỉ đủ để dẫn người đọc vào nội dung chính. Nó gọi tên đúng vấn đề người đọc đang gặp để họ thấy mình được hiểu, rồi chỉ thẳng tới giải pháp. Dài quá thì người đọc bỏ đi trước khi tới phần chính. Bạn sẽ có vài câu mở đầu nói đúng vấn đề và giải pháp của bài.
Cắt và chuyển nội dung chính sang lời của khách
Đọc từng ý một và đánh dấu chỗ thừa. Thấy dư là cắt.
- Chỗ nói một ý hai, ba lần.
- Chỗ khó hiểu.
- Chỗ chỉ mình bạn hiểu.
- Chỗ chỉ dính dáng chút đỉnh tới ý.
AI tìm chỗ trùng và nén thô rất nhanh. Việc của nó là sắp xếp, tách và làm rõ ý của bạn, không đổi giọng của bạn trừ khi bạn bảo. Bạn là người duyệt cuối cùng: chỗ sai mà vẫn để là lỗi của bạn, không phải của công cụ.
Bản nháp từ ghi âm mang văn nói. Chuyển phần lớn sang văn viết, chừng 70%, và giữ lại một phần văn nói cho gần gũi: toàn văn nói thì nguy hiểm, toàn văn viết thì xa cách. Thương hiệu cá nhân giữ nhiều văn nói hơn, doanh nghiệp hạn chế.
Với mỗi thuật ngữ, hỏi: “khách hàng của mình có nói từ này không?” Không thì đổi sang từ họ thật sự dùng, không chế ra từ mới. Gom câu dài thành câu ngắn, để khách không phải dừng lại suy nghĩ.
Thêm danh sách, bảng hoặc hình ở chỗ người đọc cần lướt nhanh. Không thêm chữ cho đủ độ dài: bài dài nhờ nhiều ý, không nhờ nhiều chữ. Bạn sẽ thấy bản nháp 10.000 chữ thường còn khoảng 4.000 đến 5.000 chữ.
Viết kết bài, chỉnh mô tả và đăng bài
Kết bằng một bước tiếp theo rõ ràng: nên đọc gì hoặc làm gì sau bài này. Tiêu đề bài giữ nguyên, vì bạn đã chốt nó ở bước Ý. Chỉ chỉnh mô tả cho rõ hơn và tiêu đề SEO: tiêu đề SEO có giới hạn độ dài, nên tiêu đề bài dư một hai từ thì đây là chỗ rút lại.
Sao chép bài và dán vào nền tảng website là cách đăng nhanh nhất. Chèn ảnh bìa và hình đã có, kiểm tiêu đề SEO và mô tả, rồi đăng. Bạn sẽ có một bài đã lên website.
Người đọc lướt những gì trước khi đọc một bài?
Người đọc quyết định ở lại hay đi chỉ sau khi lướt bốn thứ. Bốn thứ đó phải đồng bộ và nói cùng một ý.
| Phần | Việc của nó |
|---|---|
| Tiêu đề | Một lời hứa |
| Mô tả | Tóm tắt nhanh, thường là thông điệp lõi |
| Lời mở đầu | Gọi tên vấn đề để người đọc đồng cảm, rồi chỉ thẳng tới giải pháp |
| Nội dung chính | Các ý lớn, người đọc nhìn qua mục lục: liền mạch, có chất riêng, không giống bài khác |
Nhiều người chỉ đọc tới mục lục rồi dừng. Lời mở đầu hay mà mục lục rời rạc, nhạt hay giống bài khác thì họ vẫn bỏ đi. Mỗi loại bài có lời mở đầu khác nhau, vì người đọc mong một điều khác nhau ở bài Biết, bài Tin và bài Yêu.
Làm sao biết bài đã sửa xong?
- Tiêu đề các ý lớn còn y như dàn ý không? Nếu đã đổi, đổi lại. Nội dung bên dưới được viết theo tiêu đề cũ.
- Bài ngắn hơn bản nháp nhiều không? Nếu gần như không ngắn đi, đọc lại từng ý và cắt chỗ trùng.
- Có thuật ngữ nào khách phải đọc lại mới hiểu không? Nếu có, đổi sang lời của khách.
- Đọc bốn thứ ở bảng trên, bạn có muốn đọc tiếp không? Nếu không, viết lại lời mở đầu.
- Bạn đọc hiểu, khách đọc hiểu, và bạn thích bài không? Nếu có, bài sẵn sàng đăng. Đây là điểm dừng của bước Sửa.
Nếu bài sửa xong không như mong đợi
Sửa xong bài ngắn quá, thiếu ý
Bước Sửa chỉ cắt, nên bài ngắn quá nghĩa là thiếu ý, không phải thiếu chữ. Đừng thêm chữ cho đủ độ dài. Quay lại bước Ý để thêm ý, vì một bài mười ý tự nhiên dài hơn một bài ba ý.
Tiêu đề và nội dung không còn khớp
Bạn đã sửa tiêu đề trong lúc sửa bài, nên tiêu đề đổi nghĩa còn phần bên dưới vẫn theo nghĩa cũ. Đổi tiêu đề về như dàn ý đã chốt.
Sợ cắt vì tiếc chữ
Bản nháp từ ghi âm luôn dư, ví dụ 10.000 từ ghi âm còn 3.500 từ khi đăng. Phần dư đó là để cắt thẳng tay.
Cường gọi chỗ này là bệnh tiếc chữ: thấy mình bỏ tới 60, 70% những gì đã nói thì tiếc, nhồi lại vào bài, và khách bị sao nhãng. Ý bị cắt khỏi bài này không mất: lưu lại cho bài khác.
Đọc tiếp
Kho sự thật
Trang này nói Kho sự thật giữ gì và sự thật vào ra thế nào, bộ docs nơi mọi bài viết, trang và câu trả lời AI của thương hiệu lấy sự thật.
Bắt đầu nhanh với phễu ba bài
Dựng sườn phễu nhỏ nhất gồm ba bài nối nhau, từ một bài Biết sang một bài Tin, tới bài Yêu và trang bán hàng, để bắt đầu bán ngay.
Xuất bản trong giờ rảnh ngắn
Chia ba bước Ý - Viết - Sửa vào những khoảng giờ rảnh ngắn, mỗi khoảng xong một bước, để vẫn ra bài đều mà không cần cả ngày trống.