Mỗi bài mang đúng một thông điệp lõi. Bạn tạo thông điệp lõi ở bước Ý, sau khi đã đổ hết ý ra và trước khi chốt dàn ý. Từ đó tới lúc đăng, mọi quyết định của bài đều quay về câu này.
Nén từ bối cảnh
Thông điệp lõi được nén từ bối cảnh của bài, tức ba câu trả lời về khách hàng, vấn đề và giải pháp. Nó không chứa gì khác: không câu chuyện, không danh sách tính năng, không lời kêu gọi.
Ba phần bối cảnh
| Phần | Câu hỏi | Dấu hiệu đã đủ |
|---|---|---|
| Khách hàng | Bài này dành cho ai? | Gọi họ bằng từ chính họ dùng, không bằng từ chuyên môn |
| Vấn đề | Họ đang vướng gì? | Một vấn đề, gắn thẳng với ý của bài |
| Giải pháp | Bạn đưa ra cách nào, và nó đưa họ tới đâu? | Cách đó lấy từ việc bạn đã tự làm, và nói được kết quả |
Thiếu một phần thì câu bị lệch. Có khách và vấn đề mà không có giải pháp, người đọc thấy mình được hiểu nhưng không thấy lối ra. Có giải pháp mà không có khách, câu thành một lời quảng cáo không gửi cho ai.
Ba phần này cũng là thứ bạn khai báo cho AI khi nhờ nó lọc bản chữ ghi âm: bài dành cho ai, nói về vấn đề gì, giải pháp là gì, kèm loại bài (Biết, Tin hay Yêu).
Một câu, một bài
Thông điệp lõi chỉ dài một câu. Nó gần với tiêu đề nhưng đủ hơn: tiêu đề hứa một điều, thông điệp lõi nói bạn dùng cách gì, cho vấn đề nào, ra kết quả gì.
Một bài mang bốn, năm thông điệp thì dài ra mà người đọc không nhớ được gì, và không biết cần làm gì tiếp. Khi thấy mình có hai thông điệp, đó là hai bài. Ý thừa ra không bị xóa: chúng vào danh sách để dành cho bài khác.
Vai trò trong Ý - Viết - Sửa
Thông điệp lõi là việc của bước Ý, nhưng nó còn dùng tới hết hai bước sau. Theo Cường, 80% thành công của một bài nằm ở bước Ý, và thông điệp lõi là thứ quyết định bước này xong hay chưa.
Bộ lọc bước Ý
Bước Ý đi theo thứ tự: trả lời ba câu hỏi khởi động (nó là gì, nó hoạt động thế nào, vì sao nó có ý nghĩa), đổ hết ý ra, đặt thông điệp lõi, rồi lọc. Bạn thường đổ ra 20 đến 30 ý, có khi 40 đến 50 ý. Mỗi ý được hỏi một câu: ý này có phục vụ thông điệp lõi không?
Ý phục vụ thì giữ, còn lại để dành. Một dàn ý sau khi lọc thường còn sáu đến tám ý lớn. Trong một lần làm của Cường, khoảng 50 ý đổ ra còn lại 7 ý.
Thông điệp lõi là bộ lọc của bước Ý, không phải một mục trong dàn ý. Nó không thành một đoạn của bài. Nó nằm ngoài bài và quyết định đoạn nào được vào.
Giữ đúng hướng
Khi đã có thông điệp lõi và dàn ý chốt theo nó, bước Viết đi thẳng vào nội dung chính. Lời mở đầu tự hiện ra khi bạn đã trả lời hết các ý, nên không cần viết nó trước.
Ở bước Sửa, thông điệp lõi là thước đo cho bốn thứ người đọc lướt qua: tiêu đề, mô tả, lời mở đầu và nội dung chính. Bốn thứ phải nói cùng một điều. Bước Sửa không đổi tiêu đề hay dàn ý, vì sửa tiêu đề kéo theo sửa ý bên dưới, và bài thành lệch tông.
Tiêu đề, mô tả, dàn ý
Bốn thứ này cùng nói về một bài nên dễ lẫn. Tiêu đề là một lời hứa với người đọc. Mô tả là bản tóm tắt nhanh để họ quyết định có đọc tiếp không. Dàn ý là kịch bản của bài, gồm các ý đã được chọn.
Thông điệp lõi đứng sau cả ba. Tiêu đề hứa điều gì thì thông điệp lõi phải chứa điều đó. Mô tả tóm tắt bài thì thường dùng lại chính câu thông điệp. Dàn ý giữ ý nào thì do thông điệp lõi chọn. Vì vậy khi kiểm một bài, bạn đặt cả bốn thứ cạnh câu thông điệp lõi và xem chúng có nói cùng một điều không.
Mỗi thứ làm một việc riêng:
| Thông điệp lõi | Tiêu đề | Mô tả | Dàn ý | |
|---|---|---|---|---|
| Là gì | Một câu: khách, vấn đề, giải pháp | Một lời hứa ngắn | Một câu tóm tắt nhanh dưới tiêu đề | Tiêu đề bài và sáu đến tám ý lớn |
| Nằm ở đâu | Ngoài bài, trong tay người viết | Đầu bài | Dưới tiêu đề, trên trang kết quả tìm kiếm | Là khung của bài |
| Có từ bước | Ý | Ý | Sửa | Ý |
| Người đọc thấy không | Thường thấy qua mô tả | Thấy | Thấy | Thấy qua các heading |
Tóm lại: thông điệp lõi đi trước và ba thứ kia đi theo nó. Mô tả thường chính là thông điệp lõi viết lại cho người đọc.
Trên trang bán hàng
Một sản phẩm cũng có thông điệp lõi, và nó đứng ở dòng thứ hai của trang bán hàng, ngay dưới tên sản phẩm. Dòng này nói ba điều: sản phẩm dành cho ai, kết quả là gì, dựa trên giải pháp nào của bạn.
Hai dòng đầu là đủ để khách biết mình đang xem gì. Tên đứng trước phải rõ (khóa học thì gọi là khóa học), không đánh đố, và chỉ một sản phẩm mang tên đó. Phần còn lại của trang, từ ảnh, tính năng tới minh chứng, đi theo dòng thứ hai. Cách dựng cả trang ở dựng một trang bán hàng ngắn.
Ví dụ về bài blog
Bài blog về quy trình Ý - Viết - Sửa có thông điệp lõi:
Quy trình viết bài ba chặng có điểm dừng giúp bạn thoát vòng lặp sửa đi sửa lại và đưa những ý tưởng nằm nghẽn trong kho ra website.
Câu này đi qua cả ba bước của chính bài đó:
| Chỗ trong bài | Thông điệp lõi hiện ra thế nào |
|---|---|
| Tiêu đề | “Thoát vòng lặp viết mãi không xong”: giữ đúng lời hứa của câu, bỏ phần giải pháp |
| Mô tả | Chép nguyên văn câu thông điệp lõi |
| Dàn ý | 7 ý lớn, từ “Vì sao viết mãi mà không xuất bản được?” tới cách rèn luyện trong thực tế, ý nào cũng trả lời cho vòng lặp hoặc cho ba chặng |
Ba phần của bối cảnh nằm trong câu: khách là người viết mãi không xong, vấn đề là vòng lặp sửa đi sửa lại, giải pháp là ba chặng có điểm dừng, đưa ý tưởng ra website.
Các trang liên quan
- Không thay dàn ý. Nó chỉ chọn ý. Cách đi từ một dòng đề tài tới dàn ý ở lập dàn ý từ một dòng đề tài.
- Không phải câu mở đầu của bài. Lời mở đầu được viết và nén ở bước Sửa.
- Không chứa hết những gì bạn biết. Ý không phục vụ nó được để dành cho bài khác, không nhồi vào bài này.
- Không do AI nghĩ hộ. Giải pháp trong câu phải từ việc bạn đã tự làm. AI chỉ giúp lọc ý theo câu bạn đã viết.