Thu và Chia là thành phần thứ hai của Kho sự thật: thu là học điều mới vào Bộ não số, chia là chia sẻ điều đã học ra bên ngoài. Mục tiêu của Thu và Chia là sáng tạo nội dung dựa trên sự thật. Mỗi điều bạn học hai lần: một lần khi thu, một lần khi chia.
Thu đi trước, và thu có hai nguồn.
Thu là học từ hai nguồn
Thu lấy từ hai nguồn:
- Nội lực: thu từ chính mình, ví dụ ghi âm những ý tưởng bạn nói ra.
- Ngoại lực: thu từ người khác, như một cuốn sách hay một clip YouTube.
Ngoại lực cũng phải đưa về nội lực. Xem một clip và hiểu được cách làm, bạn ghi lại theo cách bạn hiểu, không dịch rồi chép nguyên văn. Bạn chỉ lưu dấu vết: ý này tham khảo ở đâu.
Mọi thứ thu vào đều qua bộ lọc con người, theo Triết lý con người là gốc. Nhờ tự xử lý, bạn biết đâu đúng đâu sai, rèn được trực giác, và mỗi ghi chú đều là của bạn.
Thu xong, điều đã hiểu cần được nói ra.
Chia sẻ để học lần hai
Chia là nói cho người khác nghe, không phải chia nhỏ ghi chú. Chia cho thấy bạn sẵn sàng nói ra điều mình học, và mang lại ba lợi ích:
- Học lần thứ hai. Nói lại điều đã thu là học thêm một lần, nên bạn hiểu điều đó sâu hơn.
- Kiểm chứng quan điểm. Người khác phản hồi, có khi phê bình, và bạn là người quyết định quan điểm của mình.
- Cơ hội kinh doanh. Điều bạn chia là điều bạn đang làm, đang xây sản phẩm và thương hiệu. Người đọc biết bạn chuyên về gì, thích câu chuyện của bạn, và có thể mua sản phẩm.
Chưa ai theo dõi vẫn chia
Người theo dõi không quan trọng. Bạn chia để có người theo dõi, không phải chia cho người theo dõi thấy. Không chia thì không ai biết đến bạn.
Chia đi đâu tùy vào điều được chia đã là sự thật hay chưa.
Thu vào Bộ não số, chia ra kho
Thu luôn vào Bộ não số, vì điều đã học trong bí mật không nên đưa ra ngoài và làm mất lợi thế cạnh tranh. Chia ra Kho sự thật khi điều đó đã được chứng minh, đồng thời chia lên mạng xã hội bằng tái sử dụng nội dung để một lần làm cho ra hai kết quả.
Thứ tự này cũng cho thấy vì sao Bộ não số phải có trước.
Vì sao phải có Bộ não số trước?
Vì Bộ não số là nơi lưu trữ và lưu dấu vết. Thu cần chỗ để cất, chia cũng cần chỗ để giữ dấu vết của điều đã chia. Thu để học, chia để lưu dấu vết, và cả hai chạy trên nền Bộ não số.
Làm ngược lại là ghi chép ngược. Ghi trên giấy, bạn không dán được đường link Facebook hay một video vào đó. Vài ngày sau, tờ giấy thất lạc là dấu vết cũng mất, dù bạn ghi công phu đến đâu. Bộ não số cho bạn lưu rất nhanh, kể cả mọi thứ đã chia.
Có chỗ lưu rồi, điều cần tránh là chỉ thu mà không chia.
Không chia sẽ bị quá tải
Thu quá nhiều mà không chia, bạn bị ngộ độc kiến thức. Học nhiều mà không chia sẻ tạo ra một áp lực khó chịu. Chia ra giúp bạn giải tỏa, giải phóng cả bộ nhớ lẫn cảm xúc.
Thu đúng cách còn có nghĩa là tự mình thu, không nhờ AI làm thay.
Tự tóm tắt, không nhờ AI
Thu và Chia khác nhờ AI tóm tắt ở chỗ bạn tự bóc tách ý. Tóm tắt được vấn đề là đọc được ý, và đọc được ý thì mới viết được ý, đúng với bước Ý của Quy trình Ý - Viết - Sửa. Nội dung đi theo ý, không đi theo câu chữ.
AI chỉ giúp tìm chỗ. Với một video rất dài, bạn có thể dùng AI tóm tắt để biết ý nào nằm ở đoạn nào, rồi nghe thật kỹ đoạn mình cần và bỏ qua đoạn đã biết.
Thu và chia cần một nhịp đều đặn.
Làm hằng ngày, đợt 30 ngày
Thu và Chia tính theo mỗi ngày, không theo tuần: mỗi ngày bạn học được gì, và có quỹ thời gian cho nó không. Ví dụ, mỗi sáng đọc một, hai trang sách, thu điều học được, rồi chia sẻ ra ngoài. Điều chia sẻ nào đã là sự thật thì cập nhật ngay vào kho.
Để rèn thói quen, một đợt Thu và Chia là một chiến dịch 30 ngày, hoặc 365 ngày nếu bạn thích. Thử thách Thu và Chia là một đợt như vậy. Mỗi đợt vừa xây Kho sự thật, vừa làm ấm người theo dõi và các hồ sơ mạng xã hội.
Bỏ nhịp này lâu ngày, kho sẽ có dấu hiệu rõ ràng.
Ngừng thu chia, kho lỗi thời
Kho thiếu Thu và Chia thì ít cập nhật, rồi đứng yên. Không thu đủ và không chia, kho dần lỗi thời và thành sai sự thật. Một so sánh với bên khác sai ngay khi bên khác thay đổi, và ngay cả trang chỉ nói về bạn cũng cũ đi.
Kho sinh ra để phục vụ sản phẩm và tài sản thương hiệu. Sản phẩm thay đổi thì kho đổi theo, và bạn thu để biết đối thủ ra tính năng gì, thị trường đang nói gì, rồi định hướng chiến lược sản phẩm.
Các trang liên quan
- Không chỉ cách sửa kho khi sản phẩm đổi: xem Khi sản phẩm thay đổi.
- Không đưa sự thật thành trang công khai: xem Tài liệu mở.
- Không biến trang kho thành bài blog: xem Nội dung phái sinh.